Gmach lubelskiej Jesziwy przy ul. Lubartowskiej 85 to jedno z najważniejszych miejsc na mapie żydowskiego dziedzictwa w Polsce i Europie. Przez lata mury te tętniły życiem naukowym i religijnym, stanowiąc unikatowy symbol żydowskiej kultury i edukacji.
Zamiast traktować to miejsce wyłącznie jako statyczny pomnik przeszłości, właśnie tworzymy jego nową, interaktywną odsłonę. Rozpoczęliśmy kompleksowy proces modernizacji ekspozycji oraz tworzenia cyfrowych narzędzi, które w nowoczesny sposób udostępnią historię dawnej uczelni mieszkańcom, turystom oraz odbiorcom z całego świata.
Działania realizujemy w partnerstwie z Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN” oraz Gminą Wyznaniową Żydowską w Warszawie (Filią w Lublinie).
Nad czym obecnie pracujemy?
Przemiana sposobu prezentacji dziejów Jesziwy to przedsięwzięcie łączące nowoczesne muzealnictwo, narrację historyczną oraz technologie cyfrowe. Oto główne elementy powstającego projektu:
1. Nowa koncepcja wystawy stałej i moduł biblioteczny
Dotychczasowa ekspozycja po latach wymaga odświeżenia i dostosowania do współczesnych standardów muzealnych.
- Opracowujemy scenariusz nowej wystawy: Tworzymy kompleksową koncepcję narracyjną i wizualną przyszłej, pięciosalowej ekspozycji stałej. Będzie ona prezentować historię uczelni, jej studentów, dzieje kultowego księgozbioru oraz powojenne losy budynku, stanowiąc podstawę pod przyszłe wdrożenia multimedialne.
- Pierwszy fizyczny fragment ekspozycji: Równolegle przygotowujemy zmodernizowany, fizyczny moduł wystawy poświęcony historii biblioteki Jesziwy, starodrukom i żydowskiemu drukarstwu na Lubelszczyźnie. Projektujemy profesjonalne gabloty ekspozycyjne dla cennych woluminów i eksponatów, które w niezwykłych okolicznościach powracają po latach do budynku.
2. Profesjonalny audioprzewodnik i system kodów QR
Trwają prace nad pierwszym autorskim audioprzewodnikiem po gmachu Jesziwy, który zastąpi dotychczasowe, trudne w odbiorze tablice informacyjne.
- Wciągająca opowieść: Nagrania lektorskie powstaną w formule narracyjnej opowieści – słuchacz ulega wrażeniu, że po wnętrzach oprowadza go świadek dawnej epoki.
- Wygoda i dostępność: Przygotowujemy system tabliczek z kodami QR w kluczowych punktach budynku (co umożliwi samodzielne zwiedzanie ze własnym smartfonem) oraz pełne transkrypcje tekstowe dla osób z niepełnosprawnością słuchu.
3. Materiały cyfrowe i opowieść online
Nie zamykamy się wyłącznie w murach gmachu. W ramach projektu powstaje seria krótkich form multimedialnych oraz edukacyjnych treści cyfrowych publikowanych w internecie i mediach społecznościowych. Dzięki nim wiedza o dziedzictwie Jesziwy i żydowskiego drukarstwa dotrze również do odbiorców, którzy nie mogą odwiedzić Lublina osobiście.
Finansowanie i wsparcie projektu
Projekt realizowany jest dzięki dofinansowaniu ze środków publicznych i prywatnych:
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – dotacja celowa na realizację zadania publicznego: „Jesziwa Chachmei Lublin – koncepcja wystawy i cyfrowe formy popularyzacji dziedzictwa żydowskiego”.
- Zarząd Województwa Lubelskiego – dofinansowanie w ramach zadania: „Jesziwa Chachmei Lublin – nowoczesny produkt turystyki kulturowej Województwa Lubelskiego”.
- Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce – dofinansowanie projektu: „Spacer po Jesziwie – audioprzewodnik i popularyzowanie wiedzy historycznej o społeczności żydowskiej Lublina”.